Vlooien & teken
Vlooien en teken zijn kleine parasieten die voor behoorlijk wat ongemak kunnen zorgen. Gelukkig kun je zelf veel doen om je huisdier regelmatig te controleren en goed te beschermen.
Vlo – Ctenocephalides felis
Vlooien
Vlooien zijn uitwendige parasieten die zich voeden met bloed. Ze kunnen jeuk en huidirritatie veroorzaken en bij gevoelige huisdieren aanleiding geven tot een allergische reactie.
Teek – Ixodes hexagonus
Teken
Teken zijn kleine spinachtige dieren die zich aan de huid vasthechten en bloed zuigen. Sommige teken kunnen ziekteverwekkers overdragen op huisdieren en mensen.
Vlooien herkennen
Een paar vlooien zijn niet altijd gemakkelijk te ontdekken. Sommige huisdieren krabben of bijten aan hun huid zonder dat je direct een levende vlo ziet.
Met een vlooienkam kun je de vacht zorgvuldig controleren. Let daarbij niet alleen op levende vlooien, maar ook op zogenaamde vlooienpoepjes.
Vlooienpoepjes zijn kleine donkere korreltjes. Wanneer je deze op een vochtig stukje keukenpapier legt, kunnen ze een roodbruine verkleuring veroorzaken doordat ze resten van verteerd bloed bevatten.
>90%
van de vlooienpopulatie bevindt zich niet op het huisdier
De vlo die je ziet, is maar het topje van de ijsberg
Een groot deel van de levenscyclus van de vlo vindt plaats in de omgeving. Slechts ongeveer 1 tot 10% van de vlooienpopulatie bestaat uit volwassen vlooien. Meer dan 90% bestaat uit eieren, larven en poppen.
Zie je dus een vlo op je huisdier, dan kan er in de omgeving al een veel grotere besmetting aanwezig zijn. Daarom is het belangrijk om bij een vlooienprobleem niet alleen het huisdier, maar ook de leefomgeving mee te nemen.
Hoe verspreidt een vlooienbesmetting zich?
Volwassen vlooien leven op een gastheer. Nadat een volwassen vrouwtjesvlo een bloedmaaltijd heeft gehad, kan zij eitjes produceren. Deze eitjes vallen vervolgens uit de vacht en komen terecht in de omgeving.
1
Op het huisdier
Volwassen vlooien springen op het huisdier, voeden zich met bloed en produceren eitjes.
2
In de omgeving
Eitjes vallen uit de vacht. Daar ontwikkelen ze zich verder tot larven en poppen.
3
Nieuwe vlooien
Uit poppen kunnen nieuwe volwassen vlooien tevoorschijn komen wanneer de omstandigheden daarvoor geschikt zijn.
Waarom de omgeving zo belangrijk is
Alleen de volwassen vlooien op het huisdier aanpakken is bij een bestaande besmetting vaak onvoldoende. De verschillende ontwikkelingsstadia in de omgeving kunnen later opnieuw volwassen vlooien opleveren.
Denk daarom ook aan plaatsen waar je huisdier veel tijd doorbrengt, zoals manden, dekens, tapijt, meubels en de auto.
Stofzuigen: stofzuig regelmatig en grondig, vooral op plekken waar je huisdier vaak ligt. Gooi de stofzuigerzak na het stofzuigen weg.
Ligplaatsen: wasbare dekens, kleden en hoezen regelmatig wassen op 60 °C, als dit is toegestaan volgens de wasvoorschriften.
Vergeet de auto niet: wanneer je huisdier regelmatig meegaat in de auto, kan ook daar een deel van de besmetting aanwezig zijn.
Bij een bestaande besmetting kan daarnaast een geschikte behandeling van de omgeving nodig zijn. Volg hierbij altijd de aanwijzingen van het betreffende product.
Waar zitten teken?
Teken komen voor in onder andere gras, struiken en lage begroeiing. Een huisdier kan tijdens een wandeling een teek oppikken, maar teken kunnen ook in de tuin voorkomen.
Controleer je huisdier daarom regelmatig, vooral nadat het door hoog gras of struikgewas heeft gelopen.
Bij dieren met een lange of dichte vacht kunnen kleine teken gemakkelijk over het hoofd worden gezien. Goed kijken en met de handen door de vacht voelen kan helpen om ze op te sporen.
Een teek gevonden?
Verwijder een vastzittende teek zo snel mogelijk. Gebruik hiervoor een geschikte tekenpincet, tekentang of tekenlasso.
Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid vast en trek hem rustig recht omhoog uit de huid, zonder te draaien.
Gebruik geen olie, alcohol of andere middelen om de teek eerst te verdoven. Na het verwijderen kun je het wondje ontsmetten met 70% alcohol of jodium.
Het is verstandig om de datum waarop je de teek hebt verwijderd te noteren. Houd je huisdier daarna goed in de gaten en neem bij klachten of twijfel contact op met de dierenarts.
Waarom teken serieus genomen moeten worden
Teken kunnen verschillende ziekteverwekkers overdragen. Voorbeelden van door teken overdraagbare aandoeningen zijn de ziekte van Lyme, babesiose, ehrlichiose en anaplasmose.
Welke ziekteverwekkers voorkomen, verschilt per tekensoort en geografisch gebied. Sommige aandoeningen komen vooral in het buitenland voor.
Een tekenbeet betekent niet automatisch dat een huisdier ziek wordt. Het is wel verstandig om tekenbeten zoveel mogelijk te voorkomen en vastzittende teken snel te verwijderen.
Vlooien en teken voorkomen
Regelmatige controle van je huisdier is een belangrijke eerste stap. Controleer de vacht en huid bijvoorbeeld na een wandeling of verblijf in gebieden waar teken voorkomen.
Er bestaan verschillende middelen tegen vlooien en teken, zoals druppels, tabletten, sprays en banden. Niet ieder middel is geschikt voor ieder huisdier.
Welke aanpak passend is, hangt onder andere af van de leefomgeving, het risico op blootstelling en de individuele situatie van het dier.
Belangrijk: gebruik antiparasitaire middelen altijd volgens de bijsluiter en vraag bij twijfel advies aan je dierenarts.
Gebruik nooit zomaar een middel dat bedoeld is voor een andere diersoort. Middelen die veilig zijn voor de ene diersoort kunnen schadelijk zijn voor een andere.
Ook buiten de zomer opletten
Vlooien zijn niet alleen een probleem tijdens warme zomermaanden. In verwarmde woningen kunnen vlooien zich gedurende het hele jaar ontwikkelen.
Ook teken zijn niet uitsluitend in de zomer actief. Controleer je huisdier daarom gedurende het jaar regelmatig na wandelingen in gebieden waar teken voorkomen.
Niet alleen honden en katten
Vlooien kunnen bij verschillende huisdieren voorkomen. Honden en katten zijn bekende gastheren, maar ook andere huisdieren zoals konijnen en cavia's kunnen vlooien oplopen.
De juiste preventie en behandeling kunnen per diersoort verschillen. Gebruik daarom altijd een middel dat specifiek geschikt is voor het betreffende dier en volg de gebruiksaanwijzing.
Wanneer contact opnemen met de dierenarts?
Heeft je huisdier veel jeuk, huidproblemen, wondjes, kale plekken of andere klachten? Of twijfel je over de juiste behandeling tegen vlooien of teken? Neem dan contact op met je dierenarts.
Bronnen & meer informatie
De informatie op deze pagina is gebaseerd op informatie van veterinaire kennisorganisaties. De pagina is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen advies van een dierenarts.
LICG – Vlooienbestrijding bij huisdieren
LICG – Teken en door teken overgedragen ziekten
ESCCAP – European Scientific Counsel Companion Animal Parasites
